نقش سیمای جمهوری اسلامی ایران در افزایش آگاهی مخاطبان در کاهش آلودگی هوا(از نظر کارشناسان محیط زیست و رسانه)

نقش سیمای جمهوری اسلامی ایران در افزایش آگاهی مخاطبان در کاهش آلودگی هوا

(از نظر کارشناسان محیط زیست و رسانه)

چکیده:

این تحقیق در پی آن است که با استفاده از نظر کارشناسان محیط زیست و رسانه به بررسی نقش سیمای جمهوری اسلامی ایران در افزایش آگاهی مخاطبان برای کاهش آلودگی هوا بپردازد و در نهایت الگوئی از چگونگی محتوا و ساختار برنامه های آلودگی هوا پیش روی برنامه سازان سیما و سازمان های متولی محیط زیست کشور بگذارد. در این پژوهش با استفاده از روش کیفی و تکنیک مصاحبه عمیق به جمع آوری اطلاعات لازم از کارشناسان و برنامه سازان با سابقه حوزه محیط زیست پرداخته شده است. داده های اصلی در واقع پاسخ ها، نظرات و عقاید کارشناسان است و برای تحلیل داده ها از روش مقوله بندی و کدگذاری استفاده شده است.

نتایج این تحقیق بیانگر این واقعیت است که سیمای جمهوری اسلامی ایران نتوانسته به عنوان رسانه ملی و همگانی نقش خود را در افزایش اطلاعات مردم، برای رفع مشکلات زیست محیطی بویژه کاهش آلودگی هوا ایفا کند. در واقع آلودگی هوا فقط در مواقعی که هوا در شرایط هشدار، اضطرار یا بحران قرار گرفته تنها جنبه خبری پیدا کرده است.سیاست گذاری در روابط متقابل تلویزیون و سازمان های متولی آلودگی هوا، اولویت دادن به برنامه های زیست محیطی در سیما، تامین بودجه و امکانات، برجسته سازی و تبدیل کاهش آلودگی هوا به مطالبه عمومی، پیگیری مطالبات مردم، وجود مشاور محیط زیست در کنار برنامه سازان آلودگی هوا، توجه به همه اقشار مردم و تعیین نوع قالب، رویکرد، مدت و ساعت پخش برنامه با توجه به نوع مخاطب و پیام آلودگی هوا، توسعه زیر ساخت های شهری و هماهنگی بین پیام پخش شده از سیما و شرایط محیطی مخاطبان، اعلام وضعیت موجود آلودگی هوای شهر در هر بخش خبری، شرح وظایف شهروندان به زبان ساده و جلب مشارکت آنان، مهمترین نکاتی بود که توسط کارشناسان برای ایفای نقش تلویزیون در افزایش آگاهی مخاطبان در کاهش آلودگی هوا بیان شد.

واژگان کلیدی:

افزایش آگاهی

کاهش آلودگی هوا

سیمای جمهوری اسلامی ایران

مقدمه:

«سالهاست که محیط زیست هم از جنبه ضرورت و هم از حیث اعتبار مورد توجه دولت ها و ملت ها قرار گرفته و به دغدغه بسیار مهمی در فرآیند انجام فعالیت های بشری تبدیل شده است»(کریمی،1387، ص71). اما در کشور ما نسبت به سایر کشورها مساله محیط زیست محروم قلمداد می شود و به تبع آن بحث اطلاع رسانی و آموزش با وسایل ارتباط جمعی هم کمتر مورد توجه مسئولان امر قرار گرفته است.آلودگی هوای شهر تهران، یکی از معضلاتی زیست محیطی است که سالیان سال است شهروندان و محیط زیست کشور را تحت تاثیر خود قرار داده و حتی از یک معضل شهری به یک معضل ملی مبدل شده، به نحوی که در قانون برنامه چهارم توسعه بطور مشخص به بحث آلودگی هوای شهر تهران و 7 شهر آلوده دیگر توجه شده است (متصدی زرندی،1387،ص13).

به طور طبیعی و با توجه به آموزه های جهانی در خصوص اهمیت و نقش آموزش شهروندان برای پیشگیری از تخریب محیط زیست شهری و کاهش پیامدهای رفتاری در مواجهه با محیط زیست باید از وسایل ارتباط جمعی بهره لازم را برد و در این بین تلویزیون را شاید به جرات بتوان مهمترین رسانه جمعی نامید. رسانه ای که با قدرت فوق العاده اش قادر است مردم را ساعت ها به تماشا وادار سازد بدون آنکه گذشت زمان را متوجه شوند. قرن جاری را اندیشمند ارتباطات مارشال مک لوهان عصر وسایل الکترونیکی نامیده که بیشترین تاکیدش بر تلویزیون بوده است. او تلویزیون را سرور رسانه ها می دانست و عقیده داشت که تلویزیون است که در قرن جاری همه چیز را مشخص خواهد کرد. «تلویزیون از آنجا که با اکثر حواس آدمی سر و کار دارد، بیشترین تاثیر احساسی، عاطفی و از همه مهمتر اطلاعاتی را بر انسان می گذارد و در نمایشی کردن و ارزش دادن به وقایع، مهارت خاصی دارد» (دادگران، 1383، ص121).در حال حاضر در اقصی نقاط جهان برای بهبود رفتار افراد جامعه با محیط زیست سه رویکرد مورد توجه است: رویکرد بازدارنده، رویکرد اخلاقی و رویکرد مبتنی بر آگاهی جمعی (کریمی،1387).

فهرست مطالب

چکیده 3

واژگان کلیدی: 3

Abstract 4

مقدمه 5

چهارچوب نظری 7

نظریه برجسته سازی 7

نظریه کاشت 8

نظریه اشاعه نوآوری 9

نظریه شکاف آگاهی 9

روش تحقیق 9

جامعه مورد بررسی 10

حجم نمونه 10

نحوه نمونه گیری 10

ثبت و ضبط اطلاعات 10

تحلیل و تفسیر داده ها 11

یافته ها و نتیجه گیری 12

جدول1-5- تاثیر شکاف آگاهی بر اطلاعات آلودگی هوا 16

منابع 24