پایان نامه کارشناسی ارشد رشته طراحی و برنامه ریزی شهری و منطقه ای با عنوان مطالعه تطبیقی اسکان رسمی با اسکان غیر رسمی با تاکید بر ویژگی های کمی و کی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته شهرسازی گرایش طراحی و برنامه ریزی شهری و منطقه ای با عنوان

مطالعه تطبیقی اسکان رسمی با اسکان غیر رسمی با تاکید بر ویژگی های کمی و کیفی مسکن (نمونه موردی اسلامشهر)

چکیده :

در آغاز هزاره سوم مشکل دیرپای مسکن هنوز یکی از مهمترین مشکلات جوامع بشری است و متاسفانه نسبت به گذشته ابعادآن گسترده تر نیز گشته است.بی مسکنی ، مسکن نابه هنجار، بدمسکنی و اسکان غیررسمی انواع گوناگون مسکن کم درآمدهاست ، در این میان به اسکان رسمی توجه بیشتری معطوف گشته ، ولی توجه کافی به سایر اشکال مسکن کم درآمدها صورت نگرفته است و مقایسه ای نیز مابین اسکان غیررسمی و اسکان رسمی در محلات فقرنشین صورت نپذیرفته است ، این در حالیست که اسکان غیررسمی خصوصیات و ویژگیهای خاصی در ایران دارد، در نتیجه ساماندهی آن سیاست ها و راهبردهای خاص خود را طلب می کند.

شاخص های مسکن مهم ترین و کلیدی ترین ابزار در بررسی و تجزیه و تحلیل وضعیت مسکن محسوب می گردد. با بررسی آنها مؤلفه ها و پارامترهای مؤثر در امر مسکن را می توان شناخت و هرگونه برنامه ر یزی و تصمیم گیری را در مورد مسکن تسهیل نمود.در این مقاله شاخص های کمی و کیفی مسکن در اسلامشهر و شهرک طالقانی بررسی و مقایسه می شوند، این بررسی و مقایسه ابتدا به صورت بررسی تک به تک شاخص ها صورت می گیرد سپس با استفاده از روش های تحلیل آماری فرضیه ها مورد بررسی قرار می گیرند.

با استفاده از روش آزمون t دو گروه مستقل فرضیه های اول و سوم مورد تأیید قرار گرفت و فرضیه های دوم و چهارم به ترتیب با استفاده از روش های مجذور خی و اسمیرنوف کلموگروف مورد بررسی قرار گرفتند که برخی از شاخص های آنها دارای تفاوت معنی دار بودنند و دیگر شاخص ها دارای تفاوت معنی دار نبودند . شایان ذکر است امکان آزمون شاخص های فرضیه دوم و چهارم به صورت گروهی وجود نداشت.

واژگان کلیدی :

مسکن

اسلام شهر

اسکان رسمی

اسکان غیررسمی

شاخص های مسکن

برنامه ریزی شهری و منطقه ای

مقدمه:

انسان از دیرباز تاکنون درگیر مسئله مسکن بوده است، به طوریکه تاریخ این مشکل حتی به قبل از یکجانشینی باز می گردد، در ابتدا این مشکل ناشی از مقوله فن آوری بود، زیرا بشر بخوبی نمی توانست طبیعت را به تسخیر درآورد و منابع اولیه لازم یعنی مصالح ساختمانی با کیفیت را در ساخت مسکن به کار برد، با گذشت زمان بشر توانست مصالح ساختمانی مناسب تری تهیه کند و کیفیت مسکن خود را ارتقاء دهد. اما امروزه با گذشت قرن ها و در آغاز هزاره سوم هنوز مشکل مسکن پا برجاست و متاسفانه ابعاد آن گسترده تر نیز گردیده است، زیرا با افزایش جمعیت، حجم جمعیتی که با موضوع درگیر هستند افزایش یافته است.

در جوامع بشری امروزی ریشه مشکل مسکن در شرایط اقتصادی ـ اجتماعی آن ها نهفته است ، زیرا توزیع درآمد به گونه ای است که اقشار کم در آمد قادر به تامین مسکن به عنوان یک نیاز اولیه و اساسی نیستند در حالیکه ضرورت داشتن مسکن در تمام قوانین بین المللی و داخلی مورد تاکید قرار گرفته است. بی مسکنی، مسکن نابهنجار، بد مسکنی و اسکان غیر رسمی و ... انواع گوناگون مسکن کم در آمدهاست، که در حال حاضر موضوع روز بوده و مورد توجه مردم و دولت است. لذا این پژوهش سعی دارد شناخت بهتری از ابعاد گوناگون وویژگیهای این نوع واحدهای مسکونی بدست آورد و راهکارهایی برای بهبود وضعیت مسکن ارائه نماید.

فهرست مطالب

فصل اول : طرح تحقیق

مقدمه 2

1-1- طرح مسئله 3

1-2-ضرورت و اهمیت تحقیق 4

1-3- اهداف تحقیق 8

1-4-فرضیه های تحقیق 10

1-5- قلمرو تحقیق 10

1-6- روش تحقیق 11

1-7-شیوه گردآوری اطلاعات 13

1-8-سابقه تحقیق 15

1-9- محدودیتهای تحقیق 16

فصل دوم :چارچوب نظری

2-1- تعاریف و مفاهیم 19

2-2- اسکان غیررسمی 24

2-3- طبقه بندی نظریات اسکان غیررسمی 38

2-4- ویژگیها ، خصوصیات و شرایط زیست اسکان غیررسمی 40

2-5- نتایج و اثرات اسکان غیررسمی 41

2-6- توانمند سازی 43

2-7- تاریخچه اسکان غیررسمی در ایران 44

2-8- مسکن 47

2-9- نظریه های مسکن 52

2-10- سیاست های بین المللی مسکن 57

2-11- ابعاد گوناگون مسکن 65

2-12- مقوله مسکن و سکونت از دیدگاه برنامه ریزی شهری 72

2-13- شاخص ها 79

2-14- شاخص های انتخابی پژوهش 88

فصل سوم : سیمای اسلامشهر

3-1- اسلامشهر و جایگاه آن در استان تهران 91

3-2- مجموعه شهری تهران و اسکان غیررسمی در آن بعنوان علمی ترین ویژگی 91

3-3- تاریخچه اسلامشهر 94

3-4-انتخاب شهرک طالقانی بعنوان اسکان غیررسمی 100

فصل چهارم : روش شناسی

4-1- روش امتیاز استاندارد شده 117

4-2- روش رتبه بندی شاخص های مسکن 121

4-3- روش ارزیابی 122

4-4- روش نقد و ارزیابی روش های فوق 123

4-5- روش های آماری 124

فصل پنجم : تجزیه و تحلیل آزمون فرضیه

5-1- شاخص ها و کاربرد آنها در مطالعات تطبیقی 129

5-2- شاخص های مورد مطالعه و داده های مربوط به آنها 130

5-3- آمار توصیفی 1150

5-4- آمار استنباطی 1170

فصل ششم : جمع بندی و نتیجه گیری

جمع بندی و نتیجه گیری 185

منابع و مآخذ 192

پیوست ها 195