تبیین نقش مراکز ارزیابی در ترویج فرهنگ نظارت و بازرسی

دانلود مقاله رشته مدیریت

تبیین نقش مراکز ارزیابی در ترویج فرهنگ نظارت و بازرسی

(رویکردی نوین بر مکانیسمهای نظارت و بازرسی)

چکیده

امر نظارت و بازرسی در سازمانها، یکی از وظایف اصلی مدیریت محسوب می شود که تاریخ آن نیز بسیار طولانی بوده و نشان از اهمیت آن در حفظ دوام و بقاء سازمانهای بشری در ادوار مختلف تاریخی دارد. لذا با توجه به اهمیت امر نظارت و بازرسی، این مقاله ابتدا به تعریف بازرسی و نظارت پرداخته و مفهوم آن را از نظر واژگان تبیین نموده و سپس فرایند نظارت و بازرسی را در قالب چهار مرحله بیان داشته است. پس از آن نظارت و بازرسی از منظر آسیب شناسی بررسی شده که در این خصوص موانع نظارت و بازرسی در سه محور اجرایی، ساختاری و فرهنگی مورد تجزیه و تحلیل و تبیین قرار گرفته است.

در ادامه به بررسی راهکارهای غلبه بر موانع نظارت و بازرسی پرداخته شد، که در بین این راهکارها، مکانیسم مراکز ارزیابی به دلیل کارآمدی و همچنین توجه بر نظارت پیش نگر با بسط بیشتری شرح داده شده است. از آنجایی که هدف این مقاله تبیین نقش مراکز ارزیابی در ترویج فرهنگ نظارت و بازرسی می باشد، فرایند مراکز ارزیابی و آثاری که این روش بر امر نظارت و بازرسی می تواند داشته باشد در مرحله بعدی تشریح گردیده و به عنوان روشی کاربردی در امر نظارت و بازرسی مطرح شده است. پس از تشریح فرایند مراکز ارزیابی و نقش آن در بهبود نظارت و بازرسی، به بررسی نهادی که می تواند متولی تاسیس مراکز ارزیابی برای مدیران کشور باشد پرداخته شده است. در پایان نیز با استفاده از فرایند مراکز ارزیابی در شرکت ایران خودرو به عنوان بزرگترین شرکت خودروسازی خاورمیانه، بیان گردید که در زمینه اجرائی ساختن فرایند مراکز ارزیابی در سایر سازمانهای کشور نیز می تواند تجارب ارزشمندی را در اختیار مدیران، قرار دهد.

کلمات کلیدی:

نظارت

مراکز ارزیابی

ترویج فرهنگ نظارت و بازرسی

مکانیسمهای نظارت و بازرسی

مقدمه

نظارت یکی از مهمترین وظایف مدیریت است که از حساسیت ویژه ای برخوردار است. بطوری که اگر در جامعه ای بازرسی و نظارت صورت نگیرد، بزودی مرگ آن جامعه فرا خواهد رسید. البته ضرورت وجود نظارت به معنی نداشتن اعتماد به کارکنان سازمان نبوده و سفارش به داشتن یک نظام قوی نظارتی نیز به معنای توصیه به نداشتن اعتماد به کارکنان نیست، بلکه باید در یک عبارت کوتاه گفت: «اعتماد در سازمان خوب است ولی نظارت هم لازم است(1)».

آنچه بایستی مورد توجه قرار گیرد این است که، با توجه به اینکه نظارت و بازرسی امر مهم و خطیری محسوب می شود، چگونه می توان این امر خطیر را به نحو مطلوب انجام داد تا نه تنها از فساد و تباهی در سیستم پیشگیری نماید بلکه موجبات رشد و بالندگی را نیز فراهم آورد و به عنوان مانعی برای توسعه سازمانها محسوب نگردد. راهکارهای کنونی ارزیابی در کشور ما بیشتر سنتی بوده و بیشتر بر جنبه تنبیه متخلف تاکید دارند تا بر پیشگیری از وقوع تخلف، بنابر این نیاز به سیستمهای نظارتی پیش نگر و روشهای جلوگیری از وقوع جرم احساس می شود. امروزه سیستمهای جدیدی برای نظارت و بازرسی ایجاد شده اند که استفاده از آنها می تواند در تسهیل امر نظارت و همچنین در افزایش دقت آن بسیار موثر واقع شود. یکی از این ابزارها، فرایند مراکز ارزیابی است که بیشتر به عنوان یک فرایند ارزیابی پیش نگر مطرح است. بنا براین فرایند مراکز ارزیابی می تواند در جهت بهبود نظارت و ارزیابی در کشور کمک شایانی بنماید. لذا در این مقاله سعی شده است تا به بررسی نقش مراکز ارزیابی در ترویج فرهنگ نظارت و بازرسی پرداخته شود و فرایند مراکز ارزیابی به عنوان راهکاری موثر در امر نظارت و بازرسی به مدیران و متولیان امر نظارت و بازرسی معرفی گردد.

فهرست مطالب

بررسی نقش مراکز ارزیابی در ترویج فرهنگ نظارت و بازرسی 1

چکیده 2

مقدمه 2

تعریف نظارت 3

فرایند نظارت و کنترل دارای چهار مرحله اساسی است(4): 4

آسیب شناسی نظارت و بازرسی در سازمانها 4

موانع اجرائی نظارت و بازرسی 4

موانع اجرائی نظارت و بازرسی 5

موانع ساختاری نظارت و بازرسی 10

موانع فرهنگی 14

راهکارهای غلبه بر موانع نظارت و ارزیابی 20

مراکز ارزیابی چیست؟ 22

تاریخچه مراکز ارزیابی 23

نقش مراکز ارزیابی در بهبود نظارت و بازرسی: 24

چه نهادی می تواند متولی تاسیس مراکز ارزیابی مدیران در کشور باشد؟ 26

پیشینه شرکت ایران خودرو و جایگاه آن در صنعت خودرو کشور: 28

مراکز ارزیابی در شرکت ایران خودرو: 28

پی نوشت ها: 35